Infekcje u pacjentów z obrzękiem limfatycznym

Szacuje się że około 25% pacjentów borykających się z obrzękiem limfatycznym(o którym szerzej pisałam w artykule na łamach zwrotnika raka) cierpi na nawracające infekcje bakteryjne i zakażenia grzybicze naczyń chłonnych, węzłów chłonnych czy skóry. Winowajcami są najczęściej szczepy bakterii paciorkowców i gronkowców oraz dermatofity.

virus-1812092_1920

Po pierwsze profilaktyka

Regularna fizjoterapia oraz zastosowanie się do zasad profilaktyki odgrywają kluczową rolę w niedopuszczeniu do powstawania obrzęku limfatycznego po leczeniu onkologicznym. Zasady profilaktyki były opisane w poście Dekalog amazonki. Dla uniknięcia infekcji szczególne znaczenie maja poniższe punkty:

  • Unikaj skaleczeń i jakichkolwiek urazów (ostrożnie obchodź się z nożem, igłami, pilniczkami zachowaj ostrożność przy wycinaniu skórek)
  • Unikaj ugryzień przez insekty, zadrapań przez zwierzęta.
  • Unikaj wkłuć podczas pobierania krwi w kończynę operowaną.
  • Zakładaj rękawice zarówno do prac domowych jak i w ogrodzie
  • Dbaj o higienę ciała. Unikaj alergennych kosmetyków mocno perfumowanych mydeł, płynów, kremów, dezodorantów. Kosmetyki powinny być delikatne o naturalnym przyjaznym pH.
  • Jeśli zauważysz niepokojące objawy zaczerwienienie kończyny wysypka obrzęk przebiegające z gorączką zgłoś się niezwłocznie do lekarza.

Dlaczego?

Pierwsza linia obrony – skóra

Nasz organizm posiada wiele mechanizmów broniących nas przed wnikaniem drobnoustrojów. Pierwszą linią obrony jest zawsze skóra pokryta płaszczem hydrolipidowym. Zbudowany jest on z wody i lipidów, które łącznie tworzą na powierzchni naskórka barierę okluzyjną. Płaszcz hydrolipidowy (PTS) spełnia rolę zapory na drodze płynących z zewnątrz bakterii oraz swoistej tarczy chroniącej organizm przed innymi czynnikami zewnętrznymi takimi jak promieniowanie UV, wahania temperatur, wiatr, mróz etc. Niestety tę nasza naturalną tarczę w postaci kwaśnego PTS bardzo łatwo jest uszkodzić np. poprzez bardzo częste mycie skóry tradycyjnym mydłem, stosowanie żrących środków czystości do sprzątania bez stosowania odzieży ochronnej czy przez stosowanie nieodpowiedniej pielęgnacji skóry. Płaszcz hydrolipidowy możemy nieustannie odbudowywać i wzmacniać podczas działań pielęgnacyjnych – nakładając kosmetyki. Zaleca się stosowanie preparatów nawilżających, szybko penetrujących naskórek, które uzupełnią niedobory nawilżenia, oraz skutecznie zwiążą wodę w naskórku. Do takich składników nawilżających należy m.in.: mocznik, kwas hialuronowy, kwas mlekowy czy gliceryna. Do uszczelnienia bariery wodnej zaleca się stosowanie kremów ze składnikami natłuszczającymi, takimi jak: kwasy tłuszczowe, trójglicerydy, różne oleje roślinne czy zwierzęce, ceramidy. Na wielu stronach internetowych możemy dowiedzieć się jak samemu zrobić bezpieczne naturalne kosmetyki. Na łamach nieboraka ukazał się natomiast artykuł nt. przygotowania bezpiecznych środków czystości, które na pewno nie naruszą naszej bariery ochronnej skóry.

Rana – Wrota zakażenia

Przerwanie ciągłości skóry to klasyczne otwarcie wrót zakażenia, przez które chorobotwórcze bakterie wnikają do organizmu. Jeśli w trakcie leczenia onkologicznego zostały Ci usunięte węzły chłonne pachowe czy biodrowe, lub przeszedłeś liczne naświetlania mogące uszkodzić naczynia limfatyczne i węzły chłonne, powinieneś uświadomić sobie, że w obrębie przynależnej im kończyny masz osłabiona odporność. Limfa w tym obszarze ma utrudniony odpływ. Jeśli przez ranę bakterie wniknęły do tkanek w normalnej sytuacji układ limfatyczny zbiera drobnoustroje – część unieszkodliwia „na miejscu” a część następnie transportuje do węzłów chłonnych gdzie inne komórki układu odpornościowego dokonują ich zniszczenia. W przypadku niewydolności układu limfatycznego ten proces jest utrudniony i łatwiej o zakażenie.

Zapalenie skóry

Już nawet niewielkie uszkodzenie skóry może stać się przyczynkiem do powstania w jej obrębie stanu zapalnego. W przypadku obecności obrzęku limfatycznego proces zapalny dynamicznie się rozwija ze względu na sprzyjające ku temu warunki. Zapaleniu skóry towarzyszą objawy grypopochodne, gorączka z dreszczami, zaczerwienienie/ rumień na skórze, ból lub swędzenie oraz powiększenie się obrzęku.

Zapalenie naczyń chłonnych

Zwykle za zapalenie naczyń limfatycznych odpowiadają streptokoki (paciorkowce) oraz stafilokoki (gronkowce). Zapalenie szerzy się wzdłuż przebiegu naczyń począwszy od pierwotnego ogniska zapalenia obejmując kolejne piętra węzłów chłonnych. Wśród objawów zaobserwujemy ogólne uczucie osłabienia, utratę apetytu, mogą występować bóle mięśni i stawów, bóle głowy, podwyższona temperatura ciała i dreszcze. Skóra natomiast pasmowo się zaczerwienia a kończyny objęte zapaleniem mogą stać się mocniej obrzmiałe a węzły chłonne powiększone.

Róża

Jest ostrym zapaleniem skóry, tkanki podskórnej oraz naczyń limfatycznych. Od innych infekcji odróżnia ją szczególnie nagły początek i szybki przebieg od uczucia rozbicia i zmęczenia poprzez szybko rosnąca gorączkę a następnie pojawieniu się na skórze mocno czerwonych wykwitów o nieregularnych brzegach co może przypominać płatki róż. Chorobie towarzyszy ból, powiększenie obrzęku, tkliwość węzłów chłonnych. Infekcja może mieć również postać pęcherzową, wówczas na skórze pojawiają się dodatkowo pęcherze surowicze. Za wywołanie róży odpowiadają paciorkowce betahemolizujące typu B.

Infekcje grzybicze

Wywołują najczęściej dermatofity, grzyby drożdżopochodne i pleśniowe. Dotyczą najczęściej przestrzeni między palcowych obrzękniętej kończyny, gdzie zastój limfy sprzyja rozwojowi zakażenia. W odróżnieniu od infekcji bakteryjnych zakażeniom grzybiczym towarzyszy maceracja, pękanie skóry i jej nasilony świąd. Może temu towarzyszyć ból a także pękające i złuszczające się wykwity na skórze.

sole-of-the-foot-609676_1920

Czasami nawet pomimo zastosowania środków ostrożności może dojść do wymienionych zakażeń. Dobrze znać towarzyszące im objawy, by w razie ich wystąpienia móc szybko powiązać fakty i udać się do lekarza. Leczenie infekcji pacjentów dotkniętych obrzękami zwykle polega na leczeniu farmakologicznym i zastosowaniu odpowiednio celowanych antybiotyków (m.in. amoksycyliny i flukloksacyliny). Należy zwrócić uwagę, że konieczne jest szybkie leczenie, aby uniknąć dalszego uszkodzenia układu limfatycznego zajętej okolicy, co z kolei może predysponować do powtarzających się zachorowań. Czasem ostre zapalenie może być wskazaniem do hospitalizacji pacjenta. Antybiotyki powinny być stosowane  do czasu, aż wszystkie objawy ostrego zapalenia znikną. Czasem trwa to nawet od 1-2 miesięcy, nie krócej niż 14 dni od dnia zauważenia zdecydowanej klinicznej poprawy. Powstałe zmiany skórne, jak np. zmiany pigmentacji (przebarwienia) zwykle mogą utrzymywać się nawet przez okres kilku miesięcy. Lekarze zwykle zalecają ponadto unieruchomienie chorego oraz elewacja zajętej okolicy. Jeśli pacjent stosuje odzież uciskową powinien zrezygnować z jej noszenia  w trakcie ostrej fazy infekcji. Jeśli to konieczne można włączyć odpowiednie leczenie przeciwbólowe.

Przydatne linki:

https://www.zrobsobiekrem.pl/

http://www.ekomama.pl/2015/06/15/jak-zrobic-ekologiczny-kosmetyk/

http://naturalnienaturalni.pl

https://zielonyzagonek.pl/

M.

Bibliografia:

Jawień A. T.Szewczyk M.; Pyszora A. (2009) Kompresjoterapia.  Poznań: Termedia Wydawnictwa Medyczne

http://www.jobst.pl/images/pdf/roza-leczenie-konsensus-brytyjskiego-towarzystwa-limfologicznego.pdf

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s