Biopsja piersi bez tajemnic. Kilka informacji dla pacjentek przed i bezpośrednio po zabiegu.

Kiedy na skubreast-cancer-injection-biopsy-14135945tek samobadania piersi, mammografii lub USG odkryta zostaje w piersi zmiana, zazwyczaj kolejnym krokiem diagnostycznym jest biopsja. Polega ona na pobraniu materiału, który wysyłany zostaje na badanie histopatologiczne w celu określenia charakteru guzka.

Wśród metod stosowanych w onkologii wyróżniamy biopsję: cienkoigłową, gruboigłową i chirurgiczną.

Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC) jest techniką pozwalającą na badanie materiału komórkowego. Wykonywana jest w pozycji siedzącej lub leżącej. Do zabiegu wykorzystuje się igły o szerokości ok. 0,6- 0,8 mm. Jeśli guzek jest wyczuwalny lekarz chwyta go palcami i wprowadza igłę do środka. W sytuacji gdy zmiana jest bardzo mała wykonuje się tzw. biopsję cienkoigłową celowaną pod kontrolą USG (BACC). Po wprowadzeniu igły w miejsce zmiany, lekarz kilkukrotnie przesuwa ją w górę i w dół w celu pobrania komórek. Przed wyjęciem igły następuje zassanie pobranego materiału w celu uniknięcia rozprzestrzenia się komórek w kanale biopsyjnym. Następnie niezależnie od metody, pobrany materiał rozmazuje się na szkiełku, stosuje płyn utrwalający oraz odpowiedni barwnik. Tak zabezpieczony wycinek jest oglądany pod mikroskopem przez cytologa. Badanie trwa kilka minut, jest praktycznie bezbolesne (ból podobny do bólu przy pobieraniu krwi czy zastrzyku domięśniowym), nie wymaga także zwolnienia lekarskiego. Po pobraniu wycinka miejsce nakłucia pacjent kilka minut przyciska wacikiem (jak przy pobieraniu krwi) i nie musi przestrzegać większych zaleceń.

Zalety:

  • szybki czas wykonania i oczekiwania na wyniki (w pilnych przypadkach do kilku godzin)
  • brak powikłań (zdarza się, że czasami w miejscu nakłucia występuje siniak, który posmarować można kremem Lioton 1000; bardzo rzadko krwiak)

Wady: 

  • duży odsetek błędów – Mimo prawidłowego wykonania zabiegu przez lekarza uzyskane wyniki mogą być niediagnostyczne ze względu na zbyt małą liczbę komórek, dużą ilości krwi lub obfity naciek zapalny (nawet do 30% nieprawidłowych wyników)
  • wyniki mało precyzyjne – biopsja cienkoigłowa służy wyłącznie ocenie typu komórek, nie pozwala jednak na określenie ich dokładnej struktury, co utrudnia rozpoznanie i wymaga kontynuowania dalszej diagnostyki.

 

Biopsja gruboigłowa stereotaktyczna – jest metodą pozwalającą na pobranie materiału tkankowego. Wykonuje się ją za pomocą grubszej igły o szerokości 1,5 -3 mm, najczęściej w pozycji leżącej. Badanie polega na podaniu pacjentce znieczulenia miejscowego, a następnie wykonaniu niewielkiego kilkumilimetrowego nacięcia w okolicy umiejscowienia guzka. Z tego względu badana nie może zażywać leków zaburzających krzepliwość krwi do 7 dni przed zabiegiem. Warto o tym pamiętać, gdyż pacjentki nie zawsze zdają sobie sprawę, że również aspiryna czy polopiryna zaburzają krzepliwość. Kolejnym krokiem badania jest wprowadzenie igły i pobranie kilku fragmentów zmiany w celu stworzenia preparatu do badania histopatologicznego. Pobrany materiał utrwala się w roztworze formaliny i wysyła do analizy. Badanie trwa ok. 15 minut. Odmianą biopsji gruboigłowej jest biopsja mammotomiczna, która polega na pobraniu materiału metodą próżniową, czyli zassaniu fragmentów zmiany do otworu znajdującego się w igle. Taki rodzaj biopsji umożliwia czasami pobranie guzka w całości, jeśli jego wielkość, typ i umiejscowienie na to pozwalają. Zdarza się przykładowo, że zmiana jest położona zbyt płytko pod skórą i pobranie w sposób próżniowy spowodowałoby nieestetyczne zapadnięcie się skóry i tym samym zniekształcenie piersi w miejscu lokalizacji guzka. W takich przypadkach wykonuje się biopsję standardową, a usunięcie zmiany zaleca w sposób chirurgiczny.

Biopsja gruboigłowa, ze względu na stosowane znieczulenie miejscowe, jest dla pacjentek bezbolesna. Nie wymaga zakładania szwów w miejscu nacięcia skóry, stosuje się natomiast opatrunek uciskowy.  Najczęściej badana otrzymuje zwolnienie na jeden lub dwa dni ze względu na ewentualny ból pozabiegowy (rzadko się zdarza), czy krwawienie w miejscu opatrunku. Pacjentka otrzymuje także od lekarza listę zaleceń na najbliższe dni, wśród których wyróżniamy:

W dniu zabiegu:

  • Nie należy odwijać opatrunku uciskowego
  • W razie dolegliwości bólowych należy zażyć apap, peralginę, nurofen lub ibuprom (nie zażywać leków typu aspiryna, polopiryna, etopiryna)
  • W razie nasilenia się krwawienia zalecana jest konsultacja z lekarzem dyżurnym w Szpitalu w którym wykonywana była biopsja.

W następnej dobie po zabiegu:

  • Zdjąć opatrunek uciskowy, zdezynfekować rankę wodą utlenioną
  • Rankę przykryć jałowym gazikiem i zakleić plastrem
  • Na całość założyć dobrze dopasowany biustonosz

Zalecenia na następne dni po zabiegu:

  • Nosić biustonosz w dzień i w nocy podczas spania przez 10 dni
  • Nie kąpać się pod prysznicem do czasu zagojenia się rany
  • Przez ok. 14 dni unikać aktywności fizycznej
  • Zgłosić się do kontroli po odbiór wyniku badania histopatologicznego zgodnie z terminem wyznaczonym przez lekarza
  • W razie powikłań zgłosić się do gabinetu, w którym wykonywana była biopsja.

Zalety:

  • wysoka dokładność wyników – badanie za pomocą biopsji gruboigłowej pozwala pobrać większe fragmenty tkanki przez co pozwala na określenie nie tylko typu ale struktury komórek nowotworu.
  • mniejszy odsetek wyników niediagnostycznych – przy biopsji gruboigłowej pobierane jest więcej materiału, umożliwia uzyskanie prawidłowych wyników  z dużo większym prawdopodobieństwem niż przy biopsji cienkoigłowej

Wady:

  • dłuższy czas oczekiwania na wyniki – średni czas na wynik histopatologiczny to kilkanaście dni
  • większa ilość powikłań – biopsja gruboigłowa jest normalnym zabiegiem medycznym przez co związana jest ze sporą ilością zaleceń. Ich nieprzestrzeganie grozić może pojawianiem się obrzęku piersi i krwiakami, które w skrajnych przypadkach muszą być usuwane metodą chirurgiczną.

 

Z relacji Pani Beaty: „Miałam wykonywaną biopsję gruboigłową stereotaktyczną. Zabieg był dużo mniej stresujący i bolesny niż przypuszczałam. Zachęcam do zadawania pytań w gabinecie, gdyż lekarka wykonująca biopsję szybko rozwiała moje wątpliwości i wytłumaczyła procedurę zabiegu. Wszystko trwało ok. 15 minut. Najmniej przyjemną częścią  było podanie zastrzyku ze znieczuleniem miejscowym. Kolejne etapy badania były zupełnie bezbolesne. Mało komfortowe dla uszu było tylko pobieranie wycinków przypominające odgłosem strzelanie z pistoletu,  ale fizycznie było to nieodczuwalne. Po zabiegu nie wystąpił żaden dyskomfort, nie potrzebowałam środków przeciwbólowych. Po ok. dobie przy zmianie opatrunku zaobserwowałam, że ranka jest niezmiernie mała, co bardzo mnie ucieszyło. W drugim dniu po biopsji wystąpił u mnie dość spory siniak. Dzisiaj mija 6 dzień od zabiegu i zauważyłam, że zsinienie powoli zanika. Oprócz tego nie zaobserwowałam u siebie żadnych dolegliwości.”

Biopsja chirurgiczna, otwarta – Jest zabiegiem, który wykonuje się w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym. Może mieć charakter wycinkowy (polega na pobraniu fragmentu guzka) lub wycięciowy w celu usunięcia całej zmiany wraz z marginesem. Cała procedura polega na nacięciu piersi, wycięciu całości lub części zmiany oraz zaszyciu rany. Często zakładane są szwy wchłanialne, które nie wymagają usuwania, czasami zdarza się, że konieczne jest założenie sączka gumowego, który odprowadza wydzielinę z rany i usuwa się go po 2-3 dniach od zabiegu. Zalecenia przy tym rodzaju biopsji mogą być zróżnicowane i przekazywane są bezpośrednio przez lekarza w zależności od stosowanego znieczulenia. Niezbędny jest wywiad pod kątem chorób przewlekłych i spożywanych leków. Czas trwania zabiegu może być różny w zależności od procedury i umiejscowienia zmiany. W sytuacji, kiedy pacjentka otrzymuje znieczulenie ogólne,  jeśli nie wystąpią powikłania, może wrócić do domu ok. 2-3 h po przebudzeniu. Pierwszy spacer powinien odbyć się pod opieką pielęgniarki. Badana w pierwszej dobie powinna mieć zapewnioną opiekę w domu, nie może samodzielnie prowadzić samochodu ani poruszać się komunikacją miejską. Czas na rekonwalescencję i powrót do pełnej sprawności po zabiegu wynosi od 3 dni do tygodnia, w trakcie których chora otrzymuje zwolnienie lekarskie. Zalecenia dla pacjentki w kolejnych dniach zbliżone są do zaleceń stosowanych przy biopsji gruboigłowej i omówione zostały we wcześniejszym akapicie. Niezwykle istotne jest noszenie stanika, które zmniejsza dolegliwości bólowe i redukuje naciąganie się rany.

Biopsja chirurgiczna najbardziej popularna była w latach 90 ze względu na małą powszechność innych technik diagnostycznych. Z czasem wyparta została przez bezpieczniejsze i bardziej opłacalne ekonomicznie metody, choć bezsprzecznie nadal cechuje ją największa czułość i dokładność uzyskiwanych wyników (do 99%). Aktualnie wykonuje się ją w sytuacjach, kiedy pozostałe typy biopsji nie pozwoliły na określenie dokładnego charakteru i struktury zmiany lub co zdarza się najczęściej w celu usunięcia zmian łagodnych lub torbieli. Jeśli zmiana po badaniu histopatologicznym wykazuje wskaźniki złośliwości najczęściej konieczna jest dodatkowa diagnostyka i kolejny zabieg w celu usunięcia pozostałości guzka i/lub większego marginesu zdrowej tkanki w okolicach zmiany oraz węzłów chłonnych wartowniczych.

Zalety:

  • Wysoka dokładność i czułość wyników, odsetek niepowodzeń bliski zeru.

Wady:

  • Kosztowna i inwazyjna metoda pod kątem NFZ
  • Widoczne skutki estetyczne w postaci blizn, rzadziej deformacji piersi
  • Częstsze powikłania w postaci bólu pooperacyjnego, obrzęku, krwiaków

 

Bibliografia:

  • Strona internetowa: https://portal.abczdrowie.pl/biopsja-aspiracyjna-cienkoiglowa
  • Strona internetowa: http://www.mp.pl/artykuly/1142
  • Strona internetowa: http://www.poradnikzdrowie.pl/sprawdz-sie/badania/biopsja-piersi-czyli-precyzyjna-diagnostyka-zmian-w-piersi_34348.html
  • Strona internetowa: http://www.radiologica.pl/oferta/biopsja-cienkoiglowa
  • Strona internetowa: http://dbajopiersi.pl/na-czym-polega-biopsja-cienkoiglowa.html
  • Strona internetowa: http://www.proktosonomed.lublin.pl/uploaded/docs/zgoda-na-bacc.pdf
  • Strona internetowa: http://wylecz.to/pl/badania/badania-obrazowe/biopsja-stereotaktyczna.html
  • Strona internetowa: http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:hCCJyNuonB8J:klinikasalus.pl/index.php/download_file/view/97/106/+&cd=3&hl=pl&ct=clnk&gl=pl

 

 

A.

Reklamy

3 thoughts on “Biopsja piersi bez tajemnic. Kilka informacji dla pacjentek przed i bezpośrednio po zabiegu.

  1. Biopsja gruboigłowa wydaje się straszna tylko dlatego, że w jej nazwie znajduje się „gruba igła”. Tak naprawdę zabieg jest bezbolesny, jedyne co może lekko zakłóć to podanie znieczulenia.

    Lubię to

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s